NAIVEDYAMS-THE “DIVINE PRASADAM OFFERINGS” _ నైవేద్య ప్రియుడు… స్వామివారు
DAILY PRASADAM MENU OF HILL GOD COMPRISES 45 DELICIOUS OFFERINGS!
NO GREEN CHILLIES OR RED CHILLIES USED IN PRASADAMS
TINTRINI RASANNAM, MUDGANNAM, GUDANNAM AND MANY MORE OFFERED AS ANNAPRASADA NAIVEDYAMS
Tirumala, 11 September 2026: The Naivedyam – Sacred Prasadan offerings in the world famous Hill Shrine of Sri Venkateswara Swamy at Tirumala follow distinct Vaikhanasa Agama traditions. Besides, the world famous “Laddu” Prasadam, the Hill God of Tirumala is being offered with 45 varieties of Naivedyams every day!
DIFFERENT TIMES IN A DAY: These sacred offerings includes, Naivedyam(in the morning after first bell), Rajabhogam (after the second bell) and Sayanabhogam(in the night). Each time different sacred menus are being offered to the “Naivedya Priya” as an age old custom.
Among these 45 types of Naivedyams, 20 are Anna Prasadams(Rice menu offereings) while remaining 25 are Panyarams (Paestries).
INTERESTING FACT:
Red chillies or green chillies are not used in the making of Annaprasadams at Tirumala but the Spice for the prasadams comes exclusively from black pepper as per tradition. Recipes are prepared by trained archakas and kitchen staff under ritual supervision.
UNIQUE JARGON FOR EACH MENU:
The following are the interesting names given to the various Prasadams in Vaikhanasa Agam terminology to what devotees know by common names
Pulihora → Tintrini Rasannam
Ghee pongal → Mudgannam
Jaggery rice → Gudannam
Pepper rice → Marichyannam
Vada → Mashapupam
Dosa → Chakrapam
It is customary to offer special Prasadams to the Swamy in the Naivedya Kainkaryas held in the morning, Rajabhogam in the afternoon and Sayana Bhogam in the evening hours according to the Vaikhanasa Agama.
TIRUVEESAM: As part of the evening ritual, a special offering called ‘Thiruveesam’ is offered to the Lord at midnight. Thiruveesam consists of white rice and a sweet dish made with jaggery. In the last Ekantha Seva of the day, warm milk, seasonally available sliced fruits, and dried fruits fried in ghee are offered to the Lord.
Uniuqe traditional names for some other notable Prasadams:
Ksheerannam – sweet milk rice
Kadambam – mixed vegetable rice
Polilu – sweet stuffed flatbreads
Sukiyam – lentil-and-jaggery fritters
Amritakalasam – a rice-flour, jaggery and ghee delicacy
Koluvu Prasadam – a mixture of black sesame, jaggery and puffed rice
During special occasions like Dhanurmasam, the menu expands further with items like jaggery dosa, sundal and additional servings of Mudgannam and Seera.
For centuries, these sacred prasadams have carried divine grace, offering devotees an enduring and deeply cherished experience of devotion that continues to this day.
ISSUED BY THE TTD CHIEF PUBLIC RELATIONS OFFICER
నైవేద్య ప్రియుడు… స్వామివారు
శ్రీవారికి నిత్యం వివిధ రకాల అన్నప్రసాదాల నైవేద్యం
ప్రతి రోజూ నైవేద్యం, రాజభోగం, శయన భోగాలు
నిత్యం శ్రీవారికి 45 ప్రసాదముల నివేదన
20రకాల అన్న ప్రసాద నైవేద్యములు 25రకాల పణ్యారములు
తిరుమల, 2026 సెప్టెంబరు 11: తిరుమల శ్రీవేంకటేశ్వరస్వామివారికి ప్రతిరోజూ వివిధ రకాల అన్నప్రసాదాలు, పిండి వంటలు, ఇతర రుచికరమైన పదార్థాలను శాస్త్రోక్తంగా నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. ఉదయం, మధ్యాహ్నం, రాత్రి వేళల్లో జరిగే నైవేద్య కైంకర్యాల్లో ఆయా సమయాలకు అనుగుణంగా ప్రత్యేకమైన ప్రసాదాలను స్వామివారికి సమర్పించడం ఆనవాయితీగా వస్తోంది.
ప్రసాదాల వెనుక వైఖానస ఆగమ సంప్రదాయాలు
తిరుమల శ్రీవారి ఆలయంలో నైవేద్యాలకు ప్రత్యేకమైన వైఖానస ఆగమ సంప్రదాయాలు ఉన్నాయి. ఆలయ పోటులో నైవేద్య పదార్థాలను అత్యంత పవిత్రతతో, సాంప్రదాయ పద్ధతులకు అనుగుణంగా సిద్ధం చేస్తారు. నైవేద్య తయారీలో ఉపయోగించే పదార్థాలు, పాత్రలు, తయారీ విధానాలకు కూడా ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంటుంది.
శ్రీవారి నైవేద్యంలో ఎండుమిర్చి, పచ్చిమిర్చిని ఉపయోగించకుండా నల్లమిరియాలను వినియోగించడం ప్రాచీన సంప్రదాయంగా కొనసాగుతోంది. వైఖానస పరిభాషలో భక్తులు పులిహోరగా పిలుచుకునే ప్రసాదాన్ని ‘తింత్రిణీరసాన్నం’, నెయ్యి పొంగలిని ‘ముద్గాన్నం’, బెల్లం అన్నాన్ని ‘గుడాన్నం’, మిరియాల అన్నాన్ని ‘మరీచ్యాన్నం’, వడను ‘మాషాపూపం’, దోశను ‘చక్రప్పం’ అని పిలుస్తారు.
ఈ సాంప్రదాయ పేర్లు, తయారీ విధానాలు శ్రీవారి నైవేద్యాల వెనుక ఉన్న ప్రాచీన ఆగమ సంప్రదాయాల ప్రత్యేకతను తెలియజేస్తాయి.
నిత్యం 45 ప్రసాదాల నివేదన :
నైవేద్య ప్రియుడైన శ్రీవారికి అనునిత్యం 45 రకాల ప్రసాదాలను నివేదిస్తారు. వీటిలో 20రకాల అన్న ప్రసాద నైవేద్యములు కాగా మిగిలినవి పణ్యారములు కావడం విశేషం.
మొదటి గంట అనంతరం ఉదయం నైవేద్యం
ఆలయంలో మొదటి గంట అనంతరం స్వామివారికి ఉదయం నైవేద్యాన్ని సమర్పిస్తారు. ఈ సమయంలో మాత్రాన్నం, ముద్గాన్నం (నెయ్యి పొంగలి), తింత్రిణీరసాన్నం (పులిహోర), దధ్యోదనం (పెరుగన్నం), గుడాన్నం (బెల్లం అన్నం/చక్ర పొంగలి), శాకాన్నం (కదంబం అన్నం), శర్కరాన్నం (రవ్వకేసరి) వంటి ప్రసాదాలను సమర్పిస్తారు.
వీటితో పాటు ప్రతిరోజూ నాలుగు రకాల పణ్యారములు లేదా పిండి వంటలను కూడా నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. వీటిలో లడుకం (లడ్డు), మాషాప్పం (వడ), గుడప్పం (అప్పం), చక్రప్పం (దోశ) ఉన్నాయి.
రెండో గంట అనంతరం రాజభోగం
రెండో గంట అనంతరం స్వామివారికి మధ్యాహ్న నైవేద్యం లేదా రాజభోగాన్ని సమర్పిస్తారు. ఈ సమయంలో శుద్ధాన్నం (తెల్ల అన్నం), పులిహోర, గుడాన్నం, దధ్యోదనం, శీరా లేదా శక్కరభాత్ వంటి ప్రసాదాలను నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు.
మూడో గంట అనంతరం శయనభోగం
మూడో గంట అనంతరం రాత్రి నైవేద్యంగా శయనభోగాన్ని నిర్వహిస్తారు. ఈ సమయంలో మరీచ్యాన్నం (మిరియాల అన్నం), చక్రప్పం (దోశ), లడుకం (లడ్డు), మాషాప్పం (వడ), శర్కరాన్నం తదితర ప్రసాదాలను స్వామివారికి సమర్పిస్తారు.
సాయంకాల ఆరాధనలో ప్రత్యేక కైంకర్యాలు
సాయంకాల ఆరాధన సమయంలో గర్భాలయాన్ని మరోసారి శుభ్రపరిచి, శ్రీవారిని తాజా పుష్పాలతో అలంకరిస్తారు. సాయంకాల కైంకర్యాల అనంతరం నిర్వహించే శయనభోగంలో భాగంగా అర్ధరాత్రి సమయంలో స్వామివారికి ‘తిరువీసం’ అనే ప్రత్యేక నైవేద్యాన్ని సమర్పిస్తారు.
తిరువీసంలో తెల్ల అన్నంతో పాటు బెల్లంతో తయారు చేసిన తీపి రుచిగల గుడాన్నం ఉంటుంది.
రోజులో చివరిగా నిర్వహించే ఏకాంత సేవలో స్వామివారికి వెచ్చని పాలు, కాలానుగుణంగా లభించే ముక్కలుగా కోసిన పండ్లు, నెయ్యిలో వేయించిన ఎండు పండ్లు సమర్పిస్తారు.
ప్రాచీన సంప్రదాయాలకు ప్రతీకగా నైవేద్య కైంకర్యాలు
శ్రీవారికి సమర్పించే నైవేద్యాలన్నీ ఆలయ సంప్రదాయాలు, ఆగమ విధానాలకు అనుగుణంగా సిద్ధం చేసి సమర్పిస్తారు. ప్రతి నైవేద్యానికి ప్రత్యేకమైన పేరు, తయారీ విధానం, సమర్పించే సమయం ఉండటం తిరుమల ఆలయ వైభవాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.
భక్తులు ప్రసాదంగా స్వీకరించే పులిహోర, పొంగలి, వడ, అప్పం తదితర పదార్థాల వెనుక ఇమిడి ఉన్న ఈ ప్రాచీన వైఖానస ఆగమ సంప్రదాయాలు శ్రీవారి నైవేద్యాల ప్రత్యేకతను మరింతగా తెలియజేస్తున్నాయి.
ప్రతిరోజూ వివిధ సమయాల్లో నిర్వహించే ఈ నైవేద్య కైంకర్యాలు తిరుమల శ్రీవారి ఆలయ ప్రాచీన వైదిక, ఆగమ సంప్రదాయాలకు ప్రతీకగా నిలుస్తున్నాయి.
టీటీడీ ముఖ్య ప్రజా సంబంధాల అధికారిచే జారీ చేయబడింది.